Yapay zekâ sizi nasıl anlatıyor?

Kurum araştırması artık yalnızca arama motorunda yapılmıyor. Soru bir yapay zekâ asistanına da soruluyor ve gelen cevap, çoğu zaman on mavi bağlantı yerine tek bir paragraf oluyor. O paragrafta adınız geçmiyorsa, konuşma sizin için orada bitiyor.

Önce garanti meselesini kapatalım

Bir yapay zekâ sisteminin kurumunuzdan söz edeceğini kimse garanti edemez. Bunu garanti eden bir teklif alıyorsanız, teklifi veren ya mekanizmayı bilmiyordur ya da doğru söylemiyordur.

Sebebi basit: bu sistemlerde “sıra” diye bir şey yok. Aynı soruyu iki farklı kişi, iki farklı gün, iki farklı cihazdan sorduğunda üç farklı cevap alabilir. Sıralanabilir bir liste olmadığı için, sıralama vaadi de kurulamaz.

Ama bu, yapılacak bir şey olmadığı anlamına gelmiyor. Garanti edilemeyen şeyin yerine, yönlendirilebilir olana bakıyoruz.

Yapay zekâ kurumunuzu nereden öğreniyor

Bu sistemler kurumunuzu tanımıyor. Web'de sizin hakkınızda yazılmış olan şeyleri okuyor ve oradan bir tarif çıkarıyor. Kaynak da tek değil:

• kendi siteniz ve oradaki yapılandırılmış veri
• Google İşletme Profili ve harita kayıtları
• eğitim dizinleri, sektör listeleri, yerel rehberler
• haber ve basın içerikleri
• forumlar, sosyal medya, üçüncü taraf yorumlar

Bu kaynaklar birbiriyle çelişiyorsa, sistem bir yerde durup “hangisi doğru?” diye sormaz. Ya en sık tekrarlanana yaslanır, ya temkinli davranıp sizi hiç anmaz, ya da ikisini birleştirip yanlış bir cümle üretir.

Tutarsızlık pratikte nasıl görünür

Somut olalım. Aynı kurum için web üzerinde şu üç bilgi aynı anda bulunabilir:

Bu üçünü okuyan bir sistem için ortada tek bir kurum yok; birbirine benzeyen üç ayrı kayıt var. Sonuç genellikle şu olur: yanıtta ya hiç geçmezsiniz ya da eksik geçersiniz. Kötü niyet yok, bilgi kirliliği var.

Dikkat çeken tarafı şu: bu tablo yapay zekâ olmasa da kurumun aleyhine çalışıyordu. Yapay zekâ yalnızca bedelini görünür hâle getirdi.

Yapay zekâ görünürlüğü ayrı bir kanal değil. Kurum bilgisinin nihayet tutarlı olmak zorunda kalmasıdır.

Yönlendirilebilir olan kısım

Kontrol edebildiğimiz şey, kurum hakkındaki bilginin doğru, güncel, yapılandırılmış ve erişilebilir olması. Dördü birden.

• Doğru ve tek: adınız, kampüs sayınız, programlarınız ve koşullarınız her kaynakta aynı hâle gelir.
• Yapılandırılmış: bilgiler makinelerin okuyabileceği biçimde yayımlanır; sistemin tahmin etmesi gerekmez.
• Erişilebilir: sayfalarınız bu sistemlerin ulaşabileceği durumda tutulur. Erişemeyen sistem sizi tanımlayamaz.
• Dışarıda da doğru: sizden söz eden üçüncü taraf kaynaklardaki eski bilgiler tespit edilip düzeltilir.

Bu işin büyük kısmı zaten SEO ve Google görünürlüğü çalışmasıyla örtüşüyor — ve yapay zekâ tarafı hiç gelişmese bile değerini koruyordu. Yeni olan, aynı işin şimdi ikinci bir yerde daha karşılık vermesi.

Zaman içinde ne oluyor

Burada tek seferlik bir düzeltme yok. Bilgisi tutarlı olan kurum, bu sistemler tarafından tarif edilebilir hâle gelir; tarif edilebilir olan kurum, zamanla önerilebilir hâle gelir. Bu kademeli bir şey ve bir düğmeye basmakla olmuyor.

Bilgisi çelişkili olan kurum ise ya hiç anılmaz ya da yanlış anılır — ve yanlış anılmak, hiç anılmamaktan daha pahalıya mal olabilir.

Sonucu nasıl kontrol ediyoruz

Kesin bir sıralama raporu mümkün değil, o yüzden öyle bir rapor da üretmiyoruz. Bunun yerine kurumunuzla ilgili tanımlı bir soru seti oluşturuyoruz — programlarınız, konumunuz, kademeleriniz ve rakip karşılaştırmaları üzerine — ve bunları düzenli aralıklarla test edip cevapları kaydediyoruz.

Elinizde bir puan değil, bir gözlem kaydı oluyor: geçen çeyrekte nasıl anlatılıyordunuz, şimdi nasıl anlatılıyorsunuz, hangi bilgi düzeldi. Bunu bir ölçüm gibi sunmuyoruz, çünkü değil.